未忘花 陳雷 1993 Forget-me-not Myosotis

 

未忘花 陳雷 1993 Forget-me-not Myosotis

　◇陳雷（吳景裕 1939年6月27日—2025年6月28日）

　◇原作：台文通訊_1993-01-01_No16.pdf。為朗讀需要，有將原作小可修潤。https://youtu.be/y6s_66a58l4

未忘花 陳雷

Bī-bông-hue Tân Luî

　我佇台大病院做實習醫師彼年，工課真濟，學業也真重。佇病院值班的時，有時有護理系的學生來實習。若是好運拄著好學生，抽血、量血壓……伊濟少會共咱鬥跤手。若是歹運拄著袂曉的學生，逐項來請教，咱時間了真濟：教伊抾小便(xiǎo-biàn, siàu-pián)、洗皮膚……。設使彼護士生生做普通普通，咱頭殼內無烏白想，立場在在，有閒教較濟，無閒馬馬虎虎，應付會過。上困難的就是，若是護士生生做袂䆀，又閣逐項袂曉，呵（a）就真歹處理。咱看著伊，心內想東想西，伊若來請教，咱那會講毋？明明真無閒，嘛是耐心笑面，臭的芳的攏照起工共伊教。

　Guá tī Tâi-tāi pēnn-īnn tsò si̍t-si̍p i-su hit nî, khang-khuè tsin tsē, ha̍k-gia̍p iā tsin tāng. Tī pēnn-īnn ti̍t-pan ê sî, ū-sî ū hōo-lí-hē ê ha̍k-sing lâi si̍t-si̍p. Nā-sī hó-ūn tú-tio̍h hó ha̍k-sing, thiu-hueh, niû-hueh-ap … … i tsē-tsió ē kā lán tàu-kha-tshiú. Nā-sī pháinn-ūn tú-tio̍h bē-hiáu ê ha̍k-sing, ta̍k-hāng lâi tshíng-kàu, lán sî-kan liáu tsin tsē: kà i khioh siàu-pián , sé phuê-hu … …. siat-sú he hōo-sū sing senn-tsò phóo-thong phóo-thong, lán thâu-khak-lāi bô oo-pe̍h siūnn, li̍p-tiûnn tsāi-tsāi, ū-îng kà khah-tsē, bô-îng má-má-hu-hu, ìng-hù ē kuè. Siōng khùn-lân--ê tō-sī, nā-sī hōo-sū-sing senn-tsò bē-bái, iū-koh ta̍k hāng bē-hiáu, a tō tsin pháinn tshú-lí. Lán khuànn-tio̍h i, sim-lāi siūnn-tang-siūnn-sai, i nā lâi tshíng-kàu, lán ná-ē kóng m̄? Bîng-bîng tsin bô-îng, mā-sī nāi-sim tshiò-bīn, tshàu--ê phang--ê lóng tsiàu-khí-kang kā i kà.

　佇五西病房頭一擺拄著伊，就是這款真食力的情形。伊的學業免講，是按怎考牢護理系的，我毋知。伊的美麗，選校花、選寶島小姐猶有賰。尤其是態度大方，袂曉就來請教。若是共我看一下，我就佮伊去量血壓；共我笑一下，我就佮伊去抾小便(xiǎo-biàn, siàu-pián)……。後來，煞連醫生的尊嚴佮立場也放捒去，規氣親手替伊去做。一暗舞落來，毋知咧舞啥？頭殼內干焦這位小姐的形影，坐佇我的對面，徛佇我的身邊，𤲍佇我的心內插插插……，家己暢甲都袂顧得，那有心去顧病人？天光矣，教授巡病房，面腔直直長長無歡喜。我問題答袂出來，才親像酒醉醒矣，後悔那會做出這款糊塗事（tāi）。

　Tī gōo-sai-pēnn-pâng thâu-tsi̍t-pái tú-tio̍h i, tō-sī tsit-khuán tsin tsia̍h-la̍t ê tsîng-hîng. I ê ha̍k-gia̍p bián-kóng, sī-án-tsuánn khó-tiâu hōo-lí-hē ê, guá m̄-tsai. I ê bí-lē, suán siáu-hua, suán pó-tó sió-tsiá iáu-ū tshun. Iû-kî sī thāi-tōo tāi-hong, bē-hiáu tō lâi tshíng-kàu. Nā-sī kā guá khuànn--tsi̍t-ē, guá tō kap i khì niû hueh-ap; kā guá tshiò--tsi̍t-ē, guá tō kap i khì khioh siàu-pián … …. Āu--lâi, suah liân i-sing ê tsun-giâm kap li̍p-tiûnn iā pàng-sak--khì, kui-khì tshin-tshiú thè i khì tsò. Tsi̍t àm bú--lo̍h-lâi, m̄-tsai teh bú siannh? Thâu-khak-lāi kan-ta tsit-uī sió-tsiá ê hîng-iánn, tsē tī guá ê tuì-bīn, khiā tī guá ê sin-pinn, kheh tī guá ê sim-lāi tshah-tshah-tshah … …, ka-kī thiòng kah to bē-kòo--tit, ná ū sim khì kòo pēnn-lâng? Thinn-kng ah, kàu-siū sûn pēnn-pâng, bīn-tshiunn ti̍t-ti̍t tn̂g-tn̂g bô huann-hí. Guá būn-tê tap bē tshut--lâi, tsiah tshin-tshiūnn tsiú-tsuì tshénn ah, hiō-hué ná-ē tsò tshut tsit-khuán hôo-tôo-tāi.

　以後又閣幾若擺佇病院的走廊拄著伊，遠遠就共我頕頭，特別光彩的笑容，我自然行甲慢落來，目睭去揣伊的目睭，有講袂出來的美感佮幸福感……。朋友知影我的問題，共我講，這位苗栗來的客人美人，真濟人咧逐，我若是有意思，排佇第十三號。

　Í-āu iū-koh kuí-nā pái tī pēnn-īnn ê tsáu-lông tú-tio̍h i, hn̄g-hn̄g tō kā guá tàm-thâu, ti̍k-pia̍t kong-tshái ê tshiò-iông, guá tsū-jiân kiânn kah bān---lo̍h-lâi, ba̍k-tsiu khì tshuē i ê ba̍k-tsiu, ū kóng bē tshut--lâi ê bí-kám kap hīng-hok-kám … …. Pîng-iú tsai-iánn guá ê būn-tê, kā guá kóng, tsit-uī Biâu-li̍k lâi ê Kheh-lâng bí-jîn, tsin tsē lâng teh jiok, guá nā-sī ū ì-sù, pâi tī tē-tsa̍p-sann hō.

　彼時我少年無勇氣無血氣，聽著排佇十三號，跤軟手軟，這項代誌就按呢漸漸放無去，卻是也無後悔，伊的印象並無離開去。幾十年來，有時佇生活壓力真大的日子，我目睭瞌瞌，䖙佇膨椅頂，也會閣回想看著伊的面容，猶原會感觸深深的美麗佮幸福，世事的重擔就會放輕去，生活的活力又閣出現來。無料想，彼件少年時的糊塗事（tāi），煞變做了真難得寶貴的記持，親像人生行佇單調的長路頂，罕罕一時，好運去看著一蕊路邊的未忘花，遐爾美麗，久久袂袂記得。甚至有時也會家己問家己，行這條路敢就是欲來看這蕊花？到底佗一項看法較著？我無答案。請問各位，佇你的人生中，敢也有幾若蕊的未忘花？若是有，我欲招你來吟一首懷念未忘花的詩：

　Hit-sî guá siàu-liân bô ióng-khì bô hueh-khì, thiann-tio̍h pâi-tī tsa̍p-sann-hō, kha-nńg-tshiú-nńg, tsit-hāng tāi-tsì tsiū-án-ne tsiām-tsiām pàng bô--khì, khiok-sī iā bô hiō-hué, i ê ìn-siōng pīng-bô lī khui--khì. Kuí-tsa̍p nî lâi, ū-sî tī sing-ua̍h ap-li̍k tsin tuā ê ji̍t-tsí, guá ba̍k-tsiu kheh-kheh, the tī phòng-í tíng, iā-ē koh huê-sióng khuànn-tio̍h i ê bīn-iông, iu-guân ē kám-tshiok tshim-tshim ê bí-lē kap hīng-hok, sè-sū ê tāng-tànn tō ē pàng khin--khì, sing-ua̍h ê ua̍h-li̍k iū-koh tshut-hiān--lâi. Bô-liāu-sióng, hit-kiānn siàu-liân-sî ê hôo-tôo-tāi, suah piàn-tsò liáu tsin lân-tit pó-kuì ê kì-tî, tshin-tshiūnn jîn-sing kiânn tī tan-tiāu ê tn̂g-lōo tíng, hán-hán tsi̍t-sî, hó-ūn khì khuànn-tio̍h tsi̍t-luí lōo-pinn ê bī-bông-hue, hiah-nī bí-lē, kú-kú bē-bē-kì-tit. Sīm-tsì ū-sî iā-ē ka-kī mn̄g ka-kī, kiânn tsit-tiâu lōo kám-tō-sī beh lâi khuànn tsit-luí hue? Tàu-té tó-tsi̍t-hāng khuànn-huat khah tio̍h? Guá bô tap-àn. Tshiánn-mn̄g kok-uī, tī lí ê jîn-sing tiong, kám iā-ū kuí-nā-luí ê bī-bông-hue? Nā-sī ū, guá beh tsio lí lâi gîm tsi̍t-siú huâi-liām bī-bông-hua ê si:

人生比如海邊水，有時來有時去，有時沉落有時起；

Jîn-sing pí-jû hái-pinn-tsuí, ū-sî lâi ū-sî khì, ū-sî tîm--lo̍h ū-sî khí;

人生比如滿天星，有粒光有粒暗，有粒向北有粒南；

Jîn-sing pí-jû muá-thinn-tshinn, ū lia̍p kng ū lia̍p àm, ū lia̍p ǹg pak ū lia̍p lâm;

人生比如夜凍露，有滴低有滴懸，有滴早去有滴慢；

Jîn-sing pí-jû iā-tàng-lōo, ū tih kē ū tih kuân, ū tih tsá khì ū tih bān;

人生比如蝴蝶夢，有時真有時假，有時歡喜有時空；

Jîn-sing pí-jû ôo-tia̍p-bāng, ū-sî tsin ū-sî ké, ū-sî huann-hí ū-sî khang;

人生比如未忘花，有蕊白有蕊紅，有蕊未開有蕊芳。

Jîn-sing pí-jû bī-bông-hue, ū luí pe̍h ū luí âng, ū luí bī khui ū luí phang.

（原文）

　我tī台大病院作實習醫師hit年，工作真chē，學業也真重。Tī病院值班ê時，有時有護理系ê學生來實習。若是好運遇著好學生，伊chē少會kā咱幫忙抽血、量血壓……。若是pháiⁿ運遇著bē曉ê學生，ta̍k項來請教，咱時間了真chē，教伊khioh小便、洗皮膚……。設使he護士生作普通普通，咱頭殼內無烏白想，立場在在，有閒教khah chē，無閒馬馬虎虎，應付會過。上困難ê就是，若是護士生作bē bái，又koh ta̍k項bē，a̍h就真pháiⁿ處理。咱看著伊，心內想東想西，伊若來請教，咱ná會講m̄?明明真無閒，mā是耐心笑面，臭ê芳ê攏照起工kā伊教。

　Tī五西病房第一遍遇著伊，就是這款真食力ê情形。伊ê學業免論，是按怎考入來護理系，我m̄知。伊ê美麗，選校花、選寶島小姐猶有chhun。尤其是態度大方，bē曉就來請教。若是kā我看一下，我就kap伊去量血壓，kā我笑一下，我就kap伊去khioh小便……。後來，soah連醫生ê尊嚴kap 立場也放捨去，規氣親手替伊去作。一暗bú來，m̄知teh bú啥？頭殼內單單有這位小姐ê形影，坐tī我ê對面，khiā tī我ê身邊，佔去我ê空間……，一大堆自我滿意ê幻想，ná有心去看病人？天光來，教授巡病房，直直長長無歡喜ê面。我問題答bē出來，才親像酒醉醒過來，後悔ná會作出這款糊塗事。

　以後有koh幾擺佇病院ê走廊遇著伊，遠遠就向我tàm頭，特別光彩ê笑容，我自然行慢落來，目睭去chhōe伊ê目睭，有講bē出來ê美感kap幸福感……。朋友知影我ê問題，kā我講，這位苗栗來ê客人美人，真chē人teh追求伊，我若是有意思，排tī第十三號。

　Hit時我少年無勇氣無血氣，聽著排tī十三號，腳軟手軟，這項代誌就按呢漸漸放無去，卻是也無後悔，伊ê印象並無離開去。幾十年來，有時tī生活壓力真大ê日子，我目睭kheh kheh，the tī膨椅頂，也會koh回想看著伊ê面容，猶原會感觸深深ê美麗kap幸福，世事ê重擔就會放輕--去，生活ê活力又koh出現來。無預料，hit件少年時ê糊塗事，soah變作了真難得寶貴ê記憶，親像人生行單調ê長路頂，罕罕一時，好運去看著一蕾路邊ê未忘花，hiah-nih美麗，久久bē bē記--得。甚至有時也會自問，行這條路敢就是beh來看這蕾花？到底tó一項看法khah tio̍h? 我無答案。請問各位，tī你ê人生中，敢也有幾蕾ê未忘花？若是有，我beh招你來吟一首懷念未忘花ê詩：

 人生比如海邊水，有時來有時去，有時沉落有時起；

人生比如滿天星，有粒光有粒暗，有粒向北有粒南；

人生比如夜凍露，有滴低有滴koân ，有滴早去有滴慢；

人生比如蝴蝶夢，有時真有時假，有時歡喜有時望；

人生比如未忘花，有蕾白有蕾紅，有蕾未開有蕾芳。